ترجمه حدیث طینت(1)

ابو اسحاق لیثی گوید: به امام باقر(ع) عرض کردم، ای فرزند رسول خدا خبر ده بر من از مومن از شیعه امیرالمومنین(ع) وقتی بالغ و کامل شد آیا زنا می کند؟

فرمود: نه

عرض کردم: لواط می کند؟

فرمود: نه

عرض کردم: دزدی می کند؟

فرمود: نه

عرض کردم: شراب می خورد؟

فرمود: نه

عرض کردم: گناه می کند؟

فرمود: نه

راوی(ابواسحاق لیثی) گوید از این مسأله متحیر شدم و تعجبم زیاد شد، عرض کردم ای فرزند رسولخدا! من می بینم از شیعیان امیرالمؤمنین(ع) و از دوستان شما کسی را که ربا می خورد و زنا و لواط می کند و نسبت به نماز و زکات و روزه و حج و جهاد و کارهای خیر سستی می نماید حتی برادر دینیش جهت حاجت کوچکی پیش او می رود و او حاجتش را برآورده نمی کند، یا بن رسول الله این چکونه است و علت آن چیست؟

(راوی)گوید: امام تبسمی کرد و فرمود: ای ابااسحاق آیا  پیش تو چیزی غیر از آنچه که بیان کردی هست؟

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! بلی، من می بینم از دشمنان شما که  شکی در کفرش ندارم از این چیزها(گناهان) دوری  می کند شراب را حلال نمی داند و درهمی را(به عنوان ربا) بر مسلمانی حلال نمی شمارد و نسبت به نماز و زکات و حج و جهاد سستی نمی کند و برای خدا و در راه خدا به حوائج مؤمنین و مسلمین بر می خیزد، پس چگونه است این (مسأله) و علت آن چیست؟

فرمود: ای ابراهیم برای این (مسأله) امر باطنی است و آن سر پنهان و باب بسته و مخزونی است که بر تو و بر بسیاری از امثال و اصحاب تو مخفی است و خدای عز و جل اجازه نداده که سر و غیبش را ظاهر کند جز بر کسی که تحمل آن را دارد و اهل آن باشد.

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! به خدا قسم من اسرار شما را تحمل می کنم(و توان حمل آن را دارم) و معاند و ناصبی هم نیستم.

فرمود: ای ابراهیم بلی شما چنین هستید(حامل اسرار ما) لکن علم ما سخت و دشوار است که حمل نمی کند آن را جز فرشته مقرب یا نبی مرسل یا مؤمنی که خدا قلبش را برای ایمان آزموده است و تقیه از دین ما و دین پدران ماست و هرکس تقیه نداشته باشد دین ندارد

ای ابراهیم! اگر بگوئی تارک تقیه مانند تارک نماز است راست گفته ای.

همانا از حدیث ما و سرّ ما و باطن علم ما چیزی است که تحمل نمی کند آن را فرشته مقرب و نه پیامبر مرسل و نه مؤمن آزموده.

عرض کردم: آقا و مولای من! پس چه کسی آن را تحمل می کند؟

فرمود: کسی که خدا بخواهد و ما بخواهیم، بدان هر کس فاش کند سرّ ما را جز بر اهلش از ما نیست(سه بار فرمود) آگاه باش! هر کس فاش کند سرّ ما خدا بر او عذاب آهن(داغ و آتشین) را می چشاند.

سپس فرمود: ای ابراهیم! دریافت کن آنچه که از من سؤال کردی به عنوان علم باطنی که در علم الهی مخزون است که خدا آن را به رسولش مرحمت فرمود و رسولش آن را بر وصیش امیرالمؤمنین(ع) مرحمت کرد، سپس این آیه را قرأت کرد« داننده غيب خدا است ، و هيچ كسي را بر غيب خود آگاه نمي‌سازد .‏ مگر پيغمبري كه خدا از او خوشنود باشد»

وای بر تو ای ابراهیم!  شما سؤال کردید از مؤمنین از شیعه مولایمان امیر المؤمنین علی بن ابیطالب(ع) و از زُهاد ناصبی و عبّادشان که به جهت همین خدای عز و جل فرموده است: «و ما به سراغ اعمالی که انجام داده اند می رویم ، و همه را همچون ذرّات غبار پراکنده در هوا قرار می دهیم!» و  به خاطر این خدای عز و جل فرموده است: «عمل کرده و رنج برده اند به آتشی سوزان در آیند از چشمه ای داغ نوشانده شوند» و این ناصبی بر بغض و رد فضل ما عجین گشته و خلافت پدرمان امیرالمؤمنین را باطل دانسته و خلافت معاویه و بنی امیه را اثبات می کند و گمان می کند آنها خلفای الهی در روی زمین هستند و می پندارد هر کس بر آنان(بنی امیه) خروج کند(علیه آنها قیام نماید) قتلش واجب است و در این باره (چیزهای) دروغ نقل می کند و روایت می کند که نماز پشت سر کسی که غالب است جائز می باشد اگرچه خارجی و ظالم باشد و روایت می کند که امام حسین بن علی (ع) خارجی بود و بر یزید بن معاویه خروج کرده بود و گمان می کند بر هر مسلمانی واجب است زکات مالش را به سلطان پرداخت کند و لو ظالم باشد .

ای ابراهیم همه این ها رد خدا و رسول اوست سبحان  الله بر خدا به افترا دروغ بستند  و بر رسول خدا باطل گفتند و با خدا و رسول او و خلفایش مخالفت کردند.

ای ابراهیم این مسأله را از کتاب الهی برایت شرح خواهم کرد که نتوانند آن را انکار کرده و از آن فرار کنند و هر کس حرفی از کتاب الهی را رد کند به خدا و رسولش کفر ورزیده است

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! این که سؤال کردم در کتاب الهی است؟

فرمود: بله این که سؤال کردی در باره شیعه امیرالمؤمنین(ع) و در باره دشمن ناصبی او در کتاب الهی است.

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! آیا این مسأله عینا در کتاب الهی است؟

فرمود: بلی این مسأله عینا در کتاب الهی است که «از پيش روى آن و از پشت‏ سرش باطل به سويش نمى ‏آيد وحى [نامه]اى است از حكيمى ستوده»

ای ابراهیم! این آیه را بخوان:

«آنان که از گناهان بزرگ و زشتکاری ها- جز لغزش های کوچک- اجتناب می کنند بی تردید آمرزش پروردگار تو وسیع است او به[حال] شما لحظه ای که شما را از زمین پدید آورد آگاه تر است.» آیا می دانید این «زمین» چیست؟

عرض کردم: نه

فرمود: بدان که خدای عز و جل زمین طیب و پاکی را خلق کرد سپس آن را شکافت و از درونش آب شیرین زلال(صاف) گوارائی را بیرون آورد و ولایت ما اهل بیت  را بر آن(زمین) عرضه کرد و آن (زمین) آن (ولایت ما) را پذیرفت بعد این آب را هفت روز بر آن(زمین) جاری کرد پس از هفت روز آب را از آن برگرفت و از چکیده آن گِل، گل ما را گرفت و آن را گل(طینت) ائمه(ع) قرار داد سپس از اضافه این گل شیعیان و دوستان ما را خلق کرد ای ابراهیم اگر گِل شما را رها می کرد چنانکه گِل ما را رها کرد شما و ما یکسان می شدیم.

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! با طینت ما چکار کرد؟

فرمود: طیننت شما را(با طین دیگری) آمیخت ولی طینت ما را (با طین دیگری) ممزوج نکرد.

عرض کردم: ای فرزند رسول خدا! طینت ما را با چه چیزی ممزوج کرد؟

فرمود: خدای عز و جل باز زمین شوره زار خبیث بدبوئی را خلق کرد ، آن را شکافت  و آبی تلخ و شور و بدبوئی بیرون آورد بعد ولایت امیرالمؤمنین (ع) بر آن عرضه کرد و آن (زمین) نپذیرفت و این آب را هفت روز بر آن جاری کرد بعد این آب را از آن(زمین) برگرفت سپس از کدورت این گِل بدبوی خبیث ائمه کفر و طغیانگران و ستمکاران  را خلق کرد بعد به بقیه این گل روآورد وآن را با طینت شما ممزوج کرد اگر طینت آنها را به حال خود رها می کرد و با طینت شما نمی آمیخت اصلا عمل صالح انجام نمی دادند امانت کسی را برنمی گرداندند و شهادتین نمی گفتند و روزه نمی گرفتند و نماز نمی خواندند و زکات نمی دادند و حج نمی رفتند و در صورت نیز شبیه شما نمی شدند .

ای ابراهیم! چیزی بر مؤمن شگفت انگیزتر از این نیست که صورت خوبی را در دشمنی از دشمنان الهی ببیند د نمی داند این صورت از طین و مزاج مؤمن است

ای ابراهیم! سپس این دو طینت را با آب اول و آب دوم درآمیخت پس آنچه را که در شیعیان و دوستان ما از ربا و زنا و لواط و خیانت و شراب خواری و ترک نماز و روزه و زکات وحج و جهاد می بینی همه آنها از دشمن ناصبی ما و سنخ و مزاج اوست که به طینت او (مؤمن) آمیخته است و آنچه که در این دشمن ناصب می بینی از زهد و عبادت و مواظبت بر نماز و ادای زکات و روزه و حج و جهاد و اعمال نیک و خیر همه از طین مؤمن و سنخ و مزاج اوست وقتی اعمال مؤمن و اعمال ناصب بر خدا عرضه می شود خدای عز و جل می فرماید من عادلم ستم نمی کنم و با انصافم ظلم نمی کنم قسم به عزت و جلالم و بلندی مکانتم ظلم نمی کنم به مؤمن به گناهی که از سنخ و طین و مزاج ناصب مرتکب شده است- همه این اعمال صالح از طین و مزاج مؤمن است و اعمال پستی که در مؤمن است از طین دشمن ناصب است و لاحق می کند خدای متعال هر کدام از آن ها به اصل و جوهر و طین خود، او آگاه تر است به بندگانش از تمام خلائق، آیا در اینجا ظلم و ستم و دشمنی می بینی ای ابراهیم  سپس این آیه را خواند:

«گفت پناه به خدا كه جز آن كس را كه كالاى خود را نزد وى يافته‏ ايم بازداشت كنيم زيرا در آن صورت قطعا ستمكار خواهيم بود .»

ای ابراهیم خورشید وقتی طلوع می کند شعاع آن در همه شهرها ظاهر می شود آیا آن شعاع ها جدای از قرص خورشید است یا متصل به آن که در دنیا به شرق و غرب می رسد تا این که وقتی غروب می کند شعاع به آن برمی گردد آیا چنین نیست؟

عرض کردم: بلی چنین است ای فرزند رسول خدا

فرمود: همینطور همه چیز به اصل و جوهر و ریشه خود بر می گردد وقتی در روز قیامت خدای متعال از دشمن ناصب سنخ مؤمن و مزاج و طینت و جوهر و عنصرش را با تمام اعمال صالح می کَند و آن را به مؤمن بر می گرداند و از مؤمن سنخ ناصبی و مزاج و طینت و جوهر و عنصرش را با تمام اعمال بد پست  می کند و آن را به ناصبی  بر می گرداند از باب عدل،  او بزرگ است جلالش و مقدس است اسماء اش، و به ناصبی می گوید ظلمی نیست بر تو این اعمال خبیث از طین و مزاج توست و او(ناصب) به آن اولی است و این اعمال صالح از طین و مزاج مؤمن است و او(مؤمن) بدان اولی است« امروز هر کسی به (موجب) آنچه انجام داده مجازات می شود، امروز هیچ ستمی نیست و خدا در حسابرسی سریع است» آیا در اینجا ظلم و ستمی می بینی؟

عرض کردم: نه ای فرزند رسول خدا! بلکه حکمت بالغ فاضل و عدل بیّن واضح می بینم

سپس فرمود: آیا توضیح بیشتری در این معنا از قرآن برایت بگویم؟

عرض کردم: بلی ای فرزند رسول خدا

فرمود: آیا خدای عز و جل نمی فرماید: «زنان پلید برای مردان پلید و مردان پلید برای زنان پلیدند، و زنان پاک برای مردان پاک و مردان پاک برای زنان پاکند آنها از آنچه (تهمت زنا) در باره شان می گویند بر کنارند برای آنها آمرزش و رزقی کریمانه خواهد بود»

عرض کردم: منزه است خدای بزرگ چقدر واضح است این مطلب برای کسی که آن را بفهمد و چه کور است دل های این خلق واژگون از معرفت آن

سپس فرمود: نیستند آنها مگر مانند چها پایان بلکه گمراه تر راضی نیست خدا بر این که آنان مشابه الاغ و گاو و سگان و جنبدگان باشد تا این که افزود و فرمود: بلکه گمراه ترند(از حیوانات).

ای ابراهیم! خدای عز و جل در باره دشمن ناصبی ما گوید: «و ما به سراغ اعمالی که انجام داده اند می رویم ، و همه را همچون ذرّات غبار پراکنده در هوا قرار می دهیم!» و فرمود: «گمان می کنند کار خوبی انجام می دهند» و فرمود: « می پندارند چیزی هستند آگاه باشید آنان دروغگویانند» و فرمود: «کسانی که کافر شدند اعمالشان مانند سرابی در بیابانی هموار است که تشنه آن را آب می پندارد، تا چون بدان رسد آن را چیزی نمی یابد» همینطور ناصب گمان می کند انچه از عمل فرستاده نافع است تا اینکه می آید چیزی نمی یابد و مثالی دیگری زده « یا (اعمالشان) مانند تاریکی هایی در دریای عمیق و پهناور است که موجی آن را می پوشاند  و روی آن موجی دیگر است است و بر فرازش ابری است ظلمت هایی  است که بر روی یکدیگر قرار گرفته اند وقتی دستش را بیرون آورد ممکن نیست آن را ببیند و هر که را خدا برایش نوری قرار نداده او را هیچ نوری نخواهد بود»

ای ابراهیم آیا در این معنا از قرآن توضیح بیشتری بگویم؟

عرض کردم: بلی ای فرزند رسول خدا

فرمود: خدای متعال فرمود: « خدا بدی هایشان را به حسنات تبدیل می کند و خدا آمرزنده مهربان است»  تبدیل می کند بدی های شیعیان ما را به حسنات و حسنات دشمنان ما را به سیئات «خدا هر چه می خواهد انجام می دهد» « و آنچه اراده می کند حکم می کند» «حکم او را هیچ بازدارنده ای نیست» «و حکم او را بازگرداننده ای نیست» «سوال نمی شود از آنچه که انجام می دهد در حالی که آنها سؤال می شوند»

ای ابراهیم این از باطن علم الهی و از سرّ مخزون است که پنهان است.

آیا زیاد کنم از این باطن چیزی در سینه(شما)؟

عرض کردم: بلی ای فرزند رسول خدا

فرمود: «و کسانی که کافر شدند به کسانی که ایمان آورده اند گفتند: طریقت ما را پیروی کنید و ما گناهانتان را گردن می گیریم! ولی آنها چیزی از گناهانشان را گردن نخواهند گرفت. قطعا آنها دروغگویانند و بی تردید بارهای گناه خودشان و بارها(گمراه کردن) دیگران را با بار خود بر دوش می کشند و مسلما روز قیامت از آنچه افترا می بستند بازخواست خواهند شد» به خدائی که خدائی جز او نیست شکافنده صبح هاست شکافنده آسمان ها و زمین است تو را به حق و راستی خبر دادم و خدا عالم تر و حاکم تر است.